Wspomnienie

Ryszard Jakubowski (1924‑2019)

W dniu 16.10.2019 r. zmarł w wieku 95 lat mjr dr hab. n. med. Ryszard Jakubowski. Ryszard Jakubowski urodził się 24.10.1924 r. w Dęblinie jako syn Franciszka i Antoniny z Witkowskich. Tu mieszkał i uczęszczał do Szkoły Powszechnej. W latach 1936‑1952 mieszkał w Stężycy i w Warszawie.

W latach 1936‑1939 należał do Związku Harcerstwa Polskiego, początkowo w Stężycy gdzie komendantem hufca był harcmistrz ks. S. Hładuniak, który od 1936 r. organizował obozy harcerskie w Hamerni. Tam przy ognisku opowiadał historię Polski. Zainteresowanie historią i patriotyzm pozostały Ryszardowi i chłopcom do końca ich życia. Po powrocie do gimnazjum w Warszawie nadal należał do harcerstwa, a 19 grudnia 1940 r. został zaprzysiężony przez dowódcę grupy Warszawskiej Organizacji Wojskowej.

W okresie od grudnia 1940 do czerwca 1942 r. odbył przeszkolenie w rejonie Warszawa Śródmieście w oparciu o „Instrukcje Walki Piechoty”. Od lipca 1942 do maja 1944 r. był żołnierzem 15 Pułku Piechoty „Wilków” AK w Stężycy, w oddziale, którym dowodził Jerzy Jaskulski pseudonim Zagończyk. Ryszard Jakubowski uczestniczył w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych w okolicach Dęblina, Stężycy, Baranowa, Gołębia, Puław, Żyrzyna.

Od lipca 1944 r. do połowy sierpnia był urlopowany w związku z akcją „Na pomoc Warszawie”. W okolicach Garwolina doszło do szeregu aresztowań, a oddział został rozbity. Ryszard ujawnił się w 1944 r. i wcielono go do wojska w Chełmie. W 1946 r. został przyjęty na Wydział Lekarski UMCS w Lublinie. Dyplom lekarza uzyskał w 1952 r.

Pracę zawodową lekarza medycyny podjął z nakazu pracy w 1952 r. w Instytucie Medycyny Pracy Wsi w Lublinie (od 1955 r. Instytucie Medycyny Pracy i Higieny Wsi). Uzyskał w nim specjalizację z chorób wewnętrznych, stopnie naukowe: doktora medycyny oraz doktora habilitowanego medycyny, po obronie pracy Badania drgań udarowych i wibracji jako czynników patogenetycznych zmian kostno‑stawowych w kończynach górnych robotników leśnych. Prowadził badania nad wpływem warunków środowiskowych pracy na stan zdrowia rolników, leśników i drwali przyczyniając się do ustalania źródła chorób zawodowych, właściwego zaszeregowania i oceny warunków pracy i płacy przede wszystkim w leśnictwie, ale również i w rolnictwie. Publikował prace na te tematy w fachowej medycznej prasie krajowej i zagranicznej. W instytucie pracował w latach 1952‑1990 na stanowiskach od asystenta do dyrektora ds. naukowych. Cieszył się uznaniem i był niewątpliwie autorytetem w swojej specjalności.

Po raz pierwszy został wyróżniony przez 15 Pułk Piechoty „Wilków” AK – Odznaką Pułkową Prot. nr 17 „Wyróżniony za niezwykłe męstwo” w kampanii Armii Krajowej (Prot. nr 17). W czasie pracy w IMPiHW (1952‑1990) było wiele odznaczeń i medali okolicznościowych, resortowych i państwowych. Ostatnim był Złoty Krzyż Zasługi.

W okresie powojennym kolejno otrzymywał stopnie wojskowe: porucznika – 1964, kapitana – 6.01.2000, majora – 7.12.2005. Przeszedł na emeryturę w 1990 r. ze względów zdrowotnych: leczył się, nadal pasjonował się historią Polski i jej rolą w Europie, dużo czytał, notował wspomnienia.

Dr hab. med. Ryszard Jakubowski był katolikiem głęboko wierzącym, człowiekiem skromnym, mądrym i prawym, dociekliwym badaczem, dobrym i uczynnym Kolegą, wiernym Przyjacielem, najlepszym Ojcem i Dziadkiem a Mężem przez 63 lata.

Maria Kielasińska‑Jakubowska