Rozruszać serce

Najmniejszy na świecie stymulator serca, który został właśnie wszcze­piony pacjentowi w Klinicznym Od­dziale Elektrokardiologii SP Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie, to doskonały początek pracy tego oddziału w świeżo zmodernizowanych pomieszczeniach.

Mały jak moneta

– Tak się doskonale złożyło, że niemal w tym samym czasie co operacja, zakończono prace związane z modernizacją tej części Kliniki Kardiologii i nowoczesny Oddział Elektrokardiologii z Pracownią Elektrofizjologii i Elektroterapii jest od maja gotowy na przyjęcie pacjentów. Jednym z pierwszych był 66‑letni mężczyzna, któremu z powodu całkowitego bloku przedsionkowo‑komorowego (co wiązało się z bardzo wolną akcją serca lub wręcz jej brakiem) wszczepiliśmy urządzenie gwarantujące stałą stymulację serca – wyjaśnia prof. Andrzej Wysokiński, szef Kliniki Kardiologii.

Pacjent bez takiego urządzenia nie miał szans na dalsze życie. Co istotne, wszczepiony stymulator Micra AV to urządzenie najnowszej generacji, które wspiera jednocześnie przedsionki i komory serca, ma wielkość pastylki (o średnicy dwuzłotówki) i jest bezelektrodowy.

– W przypadku tego pacjenta to bardzo ważne, bo wcześniej musieliśmy usunąć „stary” stymulator razem z elektrodami, ponieważ doszło do zapalenia wsierdzia i ponowna implantacja klasycznego stymulatora rodziła ryzyko nawrotu tej infekcji – mówi dr hab. n. med. Andrzej Głowniak, kierownik Klinicznego Oddziału Elektrokardiologii. Był to pierwszy na Lubelszczyźnie taki zabieg.

Po operacji wszczepienia stymulator został zaprogramowany tak, aby dostosował się do specyfiki pracy serca pacjenta. Kardiolodzy liczą, że procedura z zastosowaniem mikrostymulatora znajdzie się wkrótce w standardowo refundowanych przez NFZ zabiegach.

Elektrokardiologii nowy rozdział

Wszczepianie stymulatorów to tylko jeden z wielu rodzajów zabiegów, jakie są wykonywane w oddziale. To także badania elektrofizjologiczne; ablacje zaburzeń rytmu serca metodą klasyczną (napadowy częstoskurcz węzłowy, zespół WPW, trzepotanie przedsionków, ablacja łącza A‑V); ablacje z wykorzystaniem trójwymiarowych systemów elektroanatomicznych (komorowe zaburzenia rytmu serca – w tym burze elektryczne); ablacje migotania przedsionków, ektopowe arytmie przedsionkowe (częstoskurcz przedsionkowy); zabiegi implantacji klasycznych układów stymulujących jedno‑ oraz dwujamowych; implantacje kardiowerterów‑defibrylatorów (ICD) i implantacje układów resynchronizujących (CRT‑P oraz CRT‑D).

– Tak szeroki wachlarz zabiegów jest możliwy dzięki wyposażeniu najwyższej klasy, jakie posiada nasza klinika – podkreślają kardiolodzy.

Oddział dysponuje angiografem cyfrowym, który pozwala na uzyskiwanie trójwymiarowych obrazów serca w trakcie operacji, a także nowoczesnym aparatem RTG z ramieniem C. Do dyspozycji zespołu jest także nowoczesny system elektrofizjologiczny, służący do wzmacniania, filtrowania oraz zapisu sygnałów elektrycznych zarejestrowanych w poszczególnych strukturach serca, dwa systemy elektroanatomiczne 3D, pozwalające na tworzenie precyzyjnych trójwymiarowych „map zaburzeń rytmu”, umożliwiających sprawne przeprowadzenie zabiegu ablacji nawet bardzo złożonych arytmii, system do ablacji wielopunktowej RF oraz system do krioablacji, będącej obecnie jedną z najczęściej stosowanych na świecie technik ablacji u pacjentów z migotaniem przedsionków.

– Dla pacjentów z makroregionu lubelskiego otwarcie Klinicznego Oddziału Elektrokardiologii w nowej lokalizacji oznacza zwiększenie dostępności do wysokospecjalistycznego leczenia. Pacjenci będą mieli zapewnioną precyzyjną diagnostykę zaburzeń rytmu serca, bardzo dobre warunki hospitalizacji i przede wszystkim możliwość skutecznego leczenia za pomocą nowoczesnego sprzętu – zaznacza dr hab. n. med. Andrzej Głowniak.

Przebudowa pomieszczeń, w których teraz mieści się oddział, stanowi część projektu pt. „Utworzenie Wschodniego Centrum Leczenia Chorób Układu Krą­żenia w SPSK nr 4 w Lublinie”, dofinansowanego ze środków europejskich – Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014‑2020.

Centrum leczenia serc

W ramach wspomnianego projektu, już w 2019 roku zrealizowano i zakończono roboty budowlane w części dotyczącej kardiochirurgii a w kwietniu br. zakończono kompleksową przebudowę pomieszczeń kardiologii. To wtedy przeniesiono do nowej lokalizacji Pracownię Elektrofizjologii, w skład której wchodzą: sala operacyjna, przeznaczona do zabiegów kardiologicznych, sala zabiegowa do wszczepiania rozruszników serca, sale podwyższonego nadzoru pozabiegowego: 4‑osobowa oraz 1‑osobowa, 5‑osobowa sala z węzłem sanitarnym oraz pomieszczeniami towarzyszącymi na połowie I piętra bloku FNG (po Oddziale Chirurgii Naczyniowej i Dziale Krwiolecznictwa).

W ten sposób w jednym miejscu udało się stworzyć warunki do wykonywania na światowym poziomie wszystkich stosowanych obecnie procedur z zakresu elektrokardiologii inwazyjnej.

Roboty budowlane w Klinice Kar­diologii prowadzone były od początku marca 2020 r. i mimo panującej pandemii były realizowane jedynie z krótkim okresem przestoju. Przebudowa dotyczyła powierzchni o wielkości ok. 500 mkw. Wykonano generalną przebudowę powierzchni wraz z wykonaniem wszystkich niezbędnych instalacji m.in.: elektrycznych, teletechnicznych, wodno‑kanalizacyjnych, ciepła technologicznego i chłodu, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, gazów medycznych oraz zabezpieczenia p.poż.

Całkowity koszt realizacji projek­tu, którego celem jest utworzenie Wschod­niego Centrum Leczenia Chorób Układu Krążenia w SPSK nr 4, wynosi ponad 20 mln złotych.

Zespół Kliniki Kardiologii, jako jeden z pierwszych w Polsce, rozpoczął: zabiegi implantacji klasycznych stymulatorów serca, defibrylatorów; zabiegi usuwania elektrod (w tym z wykorzystaniem lasera); leczenie migotania przedsionków techniką phased‑RF, wykonywanie zabiegów krioablacji balonowej migotania przedsionków, wykonywanie zabiegów ablacji bez użycia skopii rentgenowskiej oparte wyłącznie na trójwymiarowej nawigacji elektroanatomicznej, wykonywanie zabiegów z wykorzystaniem mapowania o dużej rozdzielczości, wykonywanie zabiegów z zastosowaniem aplikacji wysokoenergetycznych, wykonywanie zabiegów implantacji pętlowych rejestratorów arytmii, wykonywanie zabiegów implantacji najmniejszych na świecie bezelektrodowych stymulatorów serca, wszczepianych przezżylnie bezpośrednio do mięśnia prawej komory serca; wykonywanie zabiegów implantacji defibrylatorów podskórnych (S‑ICD).