Dlaczego pies kocha człowieka?

Psia wierność, przywiązanie i oddanie wydają się tak oczywiste, że zwykle nie zastanawiamy się, dlaczego pies – jak żadne inne zwierzę – tak bardzo chce być z człowiekiem? Co się takiego wydarzyło w czasie tysięcy lat, odkąd nam towarzyszy? W 2014 roku pismo „Nature” informowało o badaniach genetycznych, z których wynika, że psy zostały udomowione 16?‑11 tys. lat temu. No właśnie, udomowione przez człowieka czy też zadziałał całkiem inny mechanizm i to pies „zdecydował” że zostanie z ludźmi, aby ich otoczyć swą bezwarunkową miłością? O tym tajemniczym zjawisku jest książka światowej sławy kynologa Clive’a D.L.Wynne’a, brytyjskiego behawiorysty, specjalisty w dziedzinie zoopsychologii, dyrektora i założyciela Canine Science Collaboratory na Uniwersytecie Stanowym Arizony.

„Ludzie i psy od wieków uczestniczą w międzygatunkowym partnerstwie. To dla nas radość i zaszczyt. Bycie kochanym przez psa jest wielkim przywilejem, być może jednym z najpiękniejszych w ludzkim życiu. Udowodnijmy, że zasłużyliśmy na ten przywilej” – pisze Wynne i zaprasza nas do pasjonującej opowieści o swoich badaniach (a także badaniach, jakie prowadzą inni naukowcy, jego przyjaciele) próbując raz na zawsze rozwiązać zagadkę psiej miłości do człowieka.

Co sprawiło, że właśnie te czworonogi zdecydowały się związać swoje życie z człowiekiem, skąd bierze się ich niebywała czułość i potrzeba ogromnej bliskości?

Clive Wynne odpowiedzi szuka nie tylko w eksperymentach prowadzonych przez siebie i kolegów po fachu, ale też w zapiskach archeologów, którzy badali groby ludzi i psów sprzed kilkunastu tysięcy lat, w ośrodku badawczym wilków w stanie Indiana, w schroniskach i wreszcie – w ludzkim, wilczym i psim genomie. Wyniki badań i obserwacji Wynne’a są fascynujące. Okazuje się, że wyjątkowa więź między człowiekiem a psem zawiązała się pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, gdy oba gatunki musiały założyć zespół ds. sprawnych polowań, a za niezwykłą bliskość i psie oddanie odpowiadają mutacje genów, które mają wiele wspólnego z jedną z rzadkich ludzkich chorób.

„Pies jest miłością” to także odpowiedź na wiele innych, od lat dręczących psiarzy pytań: czy mieszkające w naszych domach zwierzęta naprawdę należy zdominować, w którą stronę i dlaczego merdają ogonami, czego nie można ich nauczyć i czy faktycznie są tak inteligentne, jak wielu zakochanych w nich ludzi zwykło sądzić?

Po lekturze tej książki jedno będzie pewne – serce każdego psa naprawdę bije dla najbliższego mu człowieka. Ale tego nikt, kto chociaż raz miał swego psa, nie musi udowadniać. Bo, jak pisze naukowiec: „Istotą psa jest miłość. Zdolność kochania odróżnia psy od wszystkich innych zwierząt na ziemi”.

Anna Augustowska

Clive Wynne „Pies jest miłością. Dlaczego i jak twój pies cię kocha”, Marginesy, Warszawa 2020.