Choroby pandemiczne są z nami od wieków

z Gabrielą RękąKatarzyną Bień
z Komitetu Organizacyjnego Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Choroby pandemiczne – epidemiologia, badania kliniczne”,
rozmawia Anna Augustowska

  • Czy pomysł na konferencję poświęconą chorobom pandemicznym i epidemiologicznym to skutek pandemii wywołanej wirusem SARS‑CoV‑2?

– Myślę, że odpowiedź nie będzie dla nikogo zaskoczeniem. W ostatnim, pandemicznym, roku bardzo wzrosło zainteresowanie tą tematyką chyba w całym środowisku medycznym. Wraz z rosnącym zainteresowaniem, zaczęło pojawiać się coraz więcej specjalistów i często sprzecznych ze sobą teorii. Część z nich to tezy naukowe, które stały się wyzwaniem dla naukowców, a część podparte badaniami fakty.

Stąd pomysł, który zrodził się wśród studentów należących do Studenckiego Koła Naukowego przy Katedrze i Zakładzie Epidemiologii i Metodologii Badań Klinicznych przy Uniwersytecie Medycznym w Lublinie – aby zorganizować spotkanie naukowe w formie konferencji. Pieczę nad naszym wydarzeniem objęła dr Halina Piecewicz‑Szczęsna, której jesteśmy wdzięczni za inicjatywę, zaangażowanie i nadzór nad naszą pracą.

Naszym celem była prezentacja i zestawienie wyników przeprowadzonych badań i prac naukowych na temat zakażeń o potencjale pandemicznym. Zależało nam przede wszystkim na zwiększeniu świadomości społecznej i zmuszeniu do refleksji na temat problemu, z którym przyszło zmagać się dziś, a który towarzyszy nam od wieków.

  • Jak duże zainteresowanie wzbudził ten temat wśród naukowców oraz studentów?

– Temat badany i omawiany od ponad roku, wciąż pozostaje żywy. Zaprezentowano 35 prac naukowych przez studentów zarówno z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, a także z UM w Katowicach, z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, z KUL, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a nawet z Uniwersytetu Medycznego w Grodnie. Komitet Naukowy oceniający prace tworzyli naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Kilkunastu studentów było zaangażowanych w działania Komitetu Organizacyjnego.

  • Czego dotyczyły tematy zgłoszonych na konferencję prac?

– Tematem wiodącym był COVID‑19. Problem został przedstawiony w kompleksowym ujęciu i na różnych płaszczyznach szeroko pojętych nauk medycznych. Poruszone zostały zagadnienia związane z diagnostyką, leczeniem i profilaktyką. W dziedzinie okulistyki wyróżnione zostały aż dwie prace naukowe pt. „Dolegliwości oczne w przebiegu infekcji COVID‑19” oraz „Objawy oczne i powikłania u pacjentów z COVID‑19”. Poruszone zostały także aspekty z dziedziny ginekologii, pediatrii i neurologii.

Naukowcy pokusili się również o zaprezentowanie tematyki epidemiologicznej i klinicznej chorób pandemicznych oraz zakażeń o potencjale pandemicznym na przestrzeni minionych wieków. Członkowie komisji wyróżnili pracę pt. „Pandemia hiszpanki a COVID‑19 – podobieństwa i różnice w aspekcie społecznym, medycznym i epidemiologicznym”. Zainteresowaniem cieszyły się również wystąpienia dotyczące grypy czy AIDS („Aspergiloza płucna jako powikłanie infekcji wirusem grypy” czy „Wpływ wirusa HIV na częstość występowania próchnicy u osób zakażonych – przegląd w piśmiennictwie”). Lęk wywołany obecnym stanem pandemii pozwolił zapomnieć o problemach, które towarzyszyły nam lata temu. Realizując jeden z głównych celów konferencji, nasi prelegenci podnieśli świadomość na temat pandemii, z którymi zmagali się nasi przodkowie. Zestawiając COVID‑19 z hiszpanką, dżumą czy epidemią HIV zmuszamy do refleksji nad powszechnością i ponadczasowością problemów epidemiologicznych.

Patogen SARS‑CoV‑2 mutuje, zwiększając swoją zakaźność, co wymaga od personelu medycznego większej wiedzy i większego przygotowania, o czym mieliśmy okazję posłuchać podczas sesji 4. w wystąpieniach pt. „Praca pielęgniarek podczas pandemii COVID‑19 – wyzwanie XXI wieku”, „Pielęgniarki kontra COVID‑19: Wpływ pandemii na zdrowie psychiczne pielęgniarek – przegląd literatury” oraz „Częstość zakażeń wirusem SARS‑CoV‑2 oraz czynniki ryzyka zakażenia wśród pracowników ochrony zdrowia”. Ciekawym tematem podczas tejże sesji był przedstawiony powszechny problem tzw. podwójnej pandemii – „Otyłość w czasach zarazy – wpływ pandemii COVID‑19 na problem otyłości”.

  • Czy były tematy, które wzbudziły wyjątkowe zainteresowanie?

– W każdej z czterech sesji naukowych przyznano trzy pierwsze miejsca i jedno wyróżnienie. Komisja naukowa doceniła prace poświęcone tematyce szczepień ochronnych – najskuteczniejszemu sposobowi zapobiegania chorobom zakaźnym. Zwrócono również uwagę na powikłania po chorobach pandemicznych, takie jak wspomniane aspergiloza płucna po grypie, Long COVID u pacjentów pediatrycznych, dolegliwości okulistyczne oraz zespół Guillaina‑Barrégo po przebyciu COVID‑19. Zainteresowanie wzbudziły prace dotyczące niewydolności oddechowej ciężarnej wymagającej terapii ECMO po zakażeniu SARS‑CoV‑2 oraz obniżenia odporności w przebiegu zakażenia wirusem HIV i wynikającej z tego zwiększonej częstości występowania próchnicy. Nagrodzono prace pokazujące wpływ trwającej pandemii na zdrowie personelu medycznego.

  • Jak Państwo jako organizatorzy oceniacie konferencję? Czy prowadzenie obrad on‑line to błogosławieństwo, czy…?

– W nowej rzeczywistości musimy odnaleźć się wszyscy, dlatego ze względu na bezpieczeństwo zdecydowaliśmy się przeprowadzić konferencję w formie on‑line. Na pewno wadą jest ograniczona możliwość interakcji oraz nawiązywania znajomości pomiędzy uczestnikami. Z drugiej strony Internet daje nam dziś cały szereg możliwości komunikacji i promocji, który staraliśmy się w pełni wykorzystać. Dużym plusem organizacji konferencji on‑line jest większa liczba uczestników spoza Lublina, a na tym nam szczególnie zależało.

Bardzo byśmy pragnęli, aby słowa bohaterów powieści „Dżuma” Alberta Camusa: „Miejmy jednak, mimo wszystko, nadzieję, że epidemia nie potrwa długo” szybko się ziściły w naszych czasach i byśmy mogli powrócić do organizowania konferencji w stacjonarnym trybie.