Wątpliwości nie ubywa

Na przełomie sierpnia i września prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Andrzej Matyja zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia o wyjaśnienie kwestii, które wzbudziły najwięcej pytań i wątpliwości wśród lekarzy i lekarzy dentystów zainteresowanych uzyskaniem podwyżki na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r.

  1. Wątpliwości budzi treść komunikatu Ministerstwa Zdrowia opublikowanego w dniu 28 sierpnia 2018 r. Według informacji zawartych w odpowiedzi na pytanie nr 1, lekarz posiadający specjalizację ma zobowiązać się do niewykonywania u innego świadczeniodawcy świadczeń opieki zdrowotnej wykonywanych w warunkach całodobowych lub całodziennych. Dalej komunikat wskazuje, że lekarz zatrudniony u świadczeniodawcy, wobec którego zobowiązał się zgodnie z ustawą, a który to świadczeniodawca ma umowę na świadczenia z zakresu leczenia szpitalnego lub umowę na inne świadczenia udzielane w warunkach całodobowych lub całodziennych, może wykonywać świadczenia z zakresów: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, podstawowej opieki zdrowotnej, rehabilitacji leczniczej i programów zdrowotnych, udzielanych w warunkach ambulatoryjnych – u innego świadczeniodawcy, który ma umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia – bez ograniczeń. Wyjaśnienie ministerstwa dotyczące pytania nr 1 znajduje oparcie w treści ustawy, lecz – naszym zdaniem – niespójne z odpowiedzią na pytanie nr 1 są odpowiedzi na pytania nr 3 i 4 odnoszące się do konkretnych świadczeń zdrowotnych realizowanych w ramach zakresu AOS u innego świadczeniodawcy, gdzie dopuszczalność ich realizacji przez lekarza posiadającego specjalizację warunkowana jest – jak się zdaje – tym, że podmiot ten nie może mieć zawartej umowy z NFZ na udzielanie świadczeń choćby z jednego z zakresów, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3, 4, 6-12, 15 i 16 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. To stanowisko zawarte w komunikacie Ministerstwa Zdrowia niezasadnie rozszerza zakres zobowiązania lekarza na świadczenia ambulatoryjne, podczas gdy zakazem konkurencji powinny być objęte tylko świadczenia opieki zdrowotnej realizowane w warunkach całodobowych lub całodziennych w innej placówce ochrony zdrowia mającej kontrakt z NFZ.
  2. Wątpliwości, w świetle zapisu uniemożliwiającego udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przypadku, gdy podmiot wykonujący działalność leczniczą ma kontrakt z NFZ w zakresie zaopatrzenie w wyroby medyczne, budzi możliwość wystawiania przez lekarza posiadającego specjalizację, udzielającego w takim podmiocie świadczeń w ramach zakresu AOS, zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne.
  3. Wyjaśnienia wymaga również kwestia, czy lekarz posiadający dwie różne specjalizacje zatrudniony na etacie w oddziale szpitalnym i udzielający tam świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach całodziennych i całodobowych w ramach jednej z posiadanych specjalizacji może, bez naruszenia przyjętego na siebie zobowiązania, udzielać w warunkach całodobowych i całodziennych świadczeń opieki zdrowotnej w innym szpitalu mającym kontrakt z NFZ, na oddziale odpowiadającym drugiej z posiadanych specjalizacji?
  4. Czy lekarz posiadający specjalizację, który w okresie od 1 lipca 2018 r. do pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu złożenia zobowiązania, wykonywał świadczenia konkurencyjne w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. może złożyć do dnia 7 września 2018 r. oświadczenie i czy będzie uprawniony do podwyżki wynagrodzenia od 1 lipca 2018 r.? W naszej ocenie z racji tego, że przepis wskazuje, że oświadczenie o przyjęciu na siebie ograniczeń w wykonywaniu zawodu u innych świadczeniodawców jest skuteczne dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu złożenia zobowiązania lekarze ci mają pełne prawo korzystać z wyższego wynagrodzenia już od daty 1 lipca 2018 r., nawet jeśli między dniem 1 lipca 2018 r. a końcem miesiąca, w którym składają oświadczenie, wykonywali świadczenia całodzienne lub całodobowe u innego świadczeniodawcy objęte ograniczeniem.
  5. Wątpliwości lekarzy budzą przekazywane im przez dyrektorów szpitali informacje o konieczności składania oświadczeń według wzorów przygotowanych przez pracodawcę pod rygorem bezskuteczności oświadczeń złożonych na innych formularzach. Celowe byłoby jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Zdrowia skierowane do szpitali, że lekarze mają prawo składać przewidziane przez ustawę oświadczenia na dowolnych drukach.
  6. Czy lekarz psychiatra może udzielać świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w poradni zdrowia psychicznego innego podmiotu?

Pytanie to związane jest z wątpliwościami podnoszonymi przez lekarzy psychiatrów wskazującymi, że brak wyraźnego dopuszczenia możliwości udzielania świadczeń ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej przez lekarza psychiatrę udzielającego świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej w warunkach całodobowych lub całodziennych, może albo mógłby być interpretowany jako zakaz łączenia zatrudnienia w oddziale psychiatrycznym i udzielania świadczeń u innego świadczeniodawcy w warunkach ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej.

  1. Czy lekarz dentysta posiadający specjalizację, zatrudniony w stomatologicznym centrum klinicznym uczelni medycznej i udzielający świadczeń zdrowotnych z zakresu stomatologii w szpitalu klinicznym, który posiada kontrakt z NFZ na udzielanie świadczeń z zakresu stomatologii, może otrzymać podwyżkę, jeżeli to centrum pracuje w godzinach 8.00-18.00? Pytanie związane jest z wątpliwościami, które w odniesieniu do kontraktów z zakresu stomatologii nasuwa interpretacja określenia „w warunkach całodobowych lub całodziennych”.
  2. Czy lekarz radiolog zatrudniony na podstawie stosunku pracy w szpitalu realizującym kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, uczestniczący w tym szpitalu w udzielaniu świadczeń na oddziale szpitalnym może, na podstawie łączącej go umowy cywilnoprawnej z innym podmiotem nieposiadającym kontraktu z NFZ, wykonywać opisy badań radiologicznych na rzecz innych świadczeniodawców posiadających kontrakty z NFZ, w przypadku wykonywania tych opisów w ramach AOS albo alternatywnie w ramach oddziału?
  3. Czy zobowiązanie do udzielania świadczeń zdrowotnych w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, który udziela świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w łącznym okresie dwóch lat z pięciu kolejnych lat przypadających od dnia uzyskania potwierdzenia zakończenia szkolenia specjalizacyjnego, może być zrealizowane poprzez zatrudnienie w wymiarze ½ etatu w okresie 4 lat z pięciu kolejnych przypadających od dnia uzyskania potwierdzenia zakończenia szkolenia specjalizacyjnego?

W ocenie prawników Naczelnej Izby Lekarskiej powyższe rozwiązanie nie jest niezgodne z treścią ustawy.

Marek Stankiewicz