Medycyna podróży

MEDICUS 6-7/2014

Medycyna podróży

z Anną Nowosad-Sugier z Ośrodka Medycyny Podróży rozmawia Jerzy Jakubowicz

 

• Medycyna podróży dotyczy nie tylko turystyki.

– Oczywiście. Zajmuje się nie tylko turystami wyjeżdżającymi do różnych krajów Europy i świata, ale także przyjeżdżającymi do Polski. Odrębną grupę stanowią osoby wyjeżdżające do pracy za granicę.

 

• Jakie placówki zajmują się medycyną podróży?

– Jest ich w Lublinie coraz więcej, podobno około 10, choć nie ma oficjalnego wykazu. W Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Lublinie mamy dwie wyspecjalizowane placówki, które mają certyfikaty Krajowego Ośrodka Medycyny Podróży: w przychodniach przy ul.  Nałęczowskiej i ul. Nowy Świat 38.

• Jakie zagrożenia niosą ze sobą podróże do krajów o odmiennych warunkach klimatycznych?

– Mamy szereg zagrożeń, z czego podróżni z reguły nie zdają sobie sprawy. Traktują podróż jako odskocznię od szarej codzienności. Niestety, bywa, że z wakacji oprócz pięknych wspomnień przywożą też przykre problemy zdrowotne. Najgroźniejsze są podróże w te rejony świata, gdzie występuje malaria – do Indii, Wietnamu, południowych Chin, Środkowej i Południowej Ameryki. Jak dotychczas nie wynaleziono szczepionki przeciwko malarii, na szczęście jest dobry lek doustny – Malarone.

 

• Dużym problemem w czasie podróży są biegunki.

– To tzw. biegunki podróżne, których przyczyny są złożone, a przenoszone są drogą pokarmową. Występują praktycznie wszędzie, a przede wszystkim w krajach, gdzie mieszkańcy nie przestrzegają zasad higieny przy przygotowywaniu, podawaniu i spożywaniu posiłków. Oprócz biegunek można zakazić się: wzw typ A, durem brzusznym, cholerą, amebiozą. Wiele z tych chorób możemy uniknąć, podając odpowiednie szczepienia, m.in. przeciwko cholerze, durowi brzusznemu, wzw typ A. Wyjeżdżając do Republiki Środkowej Afryki, Zairu, Mali i  ostatnio bardzo modnej Gambii należy się zaszczepić przeciwko żółtej gorączce. Obowiązkowe jest również szczepienie przeciw meningokokom dla podróżujących do Arabii Saudyjskiej, a szczególnie dla pielgrzymów do Mekki. Przy biegunkach podróżnych szczególnie niebezpieczna może być woda zanieczyszczona bakteriami coli. Profilaktyka polega na jedzeniu gotowanych potraw, piciu wody z zapieczętowanych butelek oraz niespożywaniu lodów. Należy pić dużo wody, małymi łykami, ze znanego źródła pochodzenia.

 

• Jakie szczepienia należy wykonać przed wyjazdem?

– Planując podróż, powinniśmy skontaktować się z lekarzem medycyny podróży, aby można było wykonać szczepienia obowiązkowe i zalecane. W czasie jednej wizyty w gabinecie zabiegowym możemy wykonać nawet cztery szczepienia. Pamiętajmy, że tych szczepień jest jednak dużo. Jeżeli planujemy aktywny wypoczynek, np. safari, zwiedzanie jaskiń, szczelin górskich, należy zaszczepić się również przeciw wściekliźnie i zaktualizować szczepienie przeciw tężcowi. Bez ważnego zaświadczenia możemy nie zostać wpuszczeni do tych państw, które wymagają szczepień.

 

• Jak należy dokumentować wykonanie szczepień ochronnych?

– Wydajemy tzw. żółtą książeczkę, odnotowane w niej są informacje o rodzajach wykonanych szczepień, jak również o terminach, kiedy szczepienie
należy powtórzyć. Informacje te podane są w języku angielskim i francuskim, a każda adnotacja o szczepieniu zawiera podpis i pieczątkę lekarza. Książeczkę z informacją o szczepieniach najlepiej trzymać razem z paszportem. Pamiętajmy że szczepienia ochronne wykonujemy nie tylko przy podróżach do krajów tropikalnych, ale niektóre również przy podróżach do krajów europejskich (wzw typ B, błonica, tężec).

 

• Czy są przeciwwskazania do wyjazdów z dziećmi na piękne i słoneczne plaże Turcji czy Egiptu?

– Dziecko do 2 lat powinno przebywać w pobliżu swojego stałego miejsca zamieszkania, gdzie w każdej chwili może skorzystać z pomocy lekarza, który się nim opiekuje. Nie będzie zresztą nic pamiętało z atrakcji, które mu zafundują rodzice, a taka podróż może narazić je na kłopoty zdrowotne.

 

• Czy biura podróży zainteresowane są propagowaniem informacji o medycynie podróży?

– Ostatnio nastąpiła pewna poprawa. Każdego roku liczba zainteresowanych badaniami turystów prawie się podwaja. Nadal jednak biura podróży nie są bardzo zainteresowane tego typu informacjami dla klientów. Obawiają się, że informacje o zagrożeniach zdrowotnych mogą odstraszyć część klientów. Dodatkowym antybodźcem jest to, że za szczepienia ochronne trzeba płacić ze swojej kieszeni, często ponad 500 zł, co podwyższa koszt wycieczki. Osobiście uważam, że jeśli stać nas na atrakcyjną wycieczkę, to nie warto oszczędzać na zabezpieczeniu własnego zdrowia i wrócić zdrowym z podróży.

 

• Medycyna podróży z pewnością będzie się szybko rozwijać.

– Coraz więcej ludzi w różnym wieku podróżuje, nie tylko w celach turystycznych. Niestety, znajomość zagadnień medycyny podróży u większości lekarzy jest wręcz znikoma. Chcą pomagać, ale nie zawsze robią to dobrze. Do błędnych decyzji dochodzi m.in. przy planowaniu szczepień ochronnych. Planując wycieczkę do krajów egzotycznych, turysta powinien zgłosić się co najmniej 6 tygodni wcześniej do placówki medycyny podróży. Otrzyma tam informacje, czy nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wyjazdu, jakie szczepienia należy wykonać oraz jakie leki warto zabrać ze sobą. Takie wizyty w poradni medycyny podróży należy powtarzać co roku, bo mapa epidemiologiczna świata ulega ciągłym zmianom.