Wynagrodzenie za dyżur medyczny

MEDICUS 03/2014

Wynagrodzenie za dyżur medyczny

Z praktyki stosowanej przez pracodawców w podmiotach leczniczych wynikają różne nieprawidłowości w zakresie zasad wynagradzania lekarzy w związku z pełnionymi przez nich dyżurami medycznymi.

Do konfliktów między lekarzem a jego pracodawcą dochodzi najczęściej w sytuacji, gdy lekarz (pracownik) ,,nie wypracował” obowiązującego go podstawowego miesięcznego wymiaru czasu pracy z uwagi na konieczność wykorzystania nieprzerwanego odpoczynku dobowego po dyżurze medycznym, a pracodawca ,,uzupełnił” brakującą liczbę godzin do miesięcznego wymiaru czasu pracy godzinami pełnionego dyżuru medycznego. Praca w tych godzinach dyżuru była wynagradzana jak praca w podstawowym wymiarze czasu pracy.

W konsekwencji powyższego przy obliczaniu wynagrodzenia pracodawca odejmował od łącznej sumy godzin faktycznie przepracowanych przez danego lekarza (zarówno w ramach etatu, jak i dyżurów) miesięczny wymiar godzin wynikający z umowy o pracę i dopiero od liczby godzin pozostałej w wyniku takiej operacji, naliczał wynagrodzenie za dyżury medyczne.

Pomiędzy wynagrodzeniem, jakie lekarz rzeczywiście otrzymał od pracodawcy za dyżury medyczne, a wynagrodzeniem, które powinien otrzymać, gdyby zostało mu
wyliczone według obowiązujących zasad, wystąpiły różnice na niekorzyść lekarza.

Sprawa zawierająca podobny problem prawny w zakresie prawidłowości naliczania wynagrodzenia za dyżury medyczne znalazła finał w Sądzie Najwyższym, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r.1 stwierdził, że ,,za każdą godzinę pełnionego przez pracownika dyżuru medycznego należy mu się wynagrodzenie jak za godziny nadliczbowe, bez względu na to, czy czas dyżuru przekracza ,,normalne” godziny pracy w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy.

Za przepracowany dyżur medyczny pracownikowi należy się ,,normalne wynagrodzenie” (czyli takie, jakie pracownik otrzymuje stale i systematycznie) oraz odpowiednie dodatki, których wysokość jest uzależniona od tego, czy dyżur jest wykonywany w porze nocnej, w niedziele lub święta itp.

Sąd Najwyższy stwierdził ponadto, że dla takiego sposobu ustalenia wynagrodzenia za czas dyżuru medycznego (jak za pracę w godzinach nadliczbowych) nie mają też znaczenia przyczyny, dla których nie było możliwe ,,wypracowanie” obowiązującego pracownika nominału czasu pracy.

W związku z powyższym za nieprawidłową, a tym samym niezgodną z prawem,
należy uznać taką praktykę pracodawcy, która polega na wypłacie lekarzowi wynagrodzenia liczonego jak za godziny nadliczbowe (normalnego wynagrodzenia wraz z dodatkami) tylko za godziny dyżurów pełnionych ponad obowiązujący go wymiar czasu pracy (za pracę ponad etat), a nie za wszystkie godziny dyżuru.

Reasumując: wszystkie godziny dyżurów powinny być wynagradzane według art. 1511 §1-3 k.p. (co wynika z art. 95 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej), w tym również te, które dopełniają nominał czasu pracy.

W innym wyroku, z dnia 13 listopada 2013 r.2, Sąd Najwyższy stwierdził, że ,,jeśli w harmonogramie pracy został wskazany dyżur, to po jego odbyciu przez zatrudnionego nie można części jego godzin zaliczyć do pracy w nominalnym czasie i wypłacać za nie tylko wynagrodzenie zasadnicze. Należy się wówczas także dodatek za dyżur wypłacany w wysokości jak za godziny nadliczbowe”.

Alicja Lemieszek

radca prawny LIL

         Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2013 r. syg. akt: I PK 293/12

         Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2013 r. syg. akt: I PK 110/13