Zmiany są konieczne

MEDICUS 7-8/2013

Zmiany są konieczne

z Krzysztofem Hetmanem marszałkiem województwa lubelskiego rozmawia Jerzy Jakubowicz

 

• Województwo Lubelskie ma obecnie 42% średniego dochodu w Unii Europejskiej, a 100% mamy podobno osiągnąć za 80 lat. Czy widzi pan możliwość, aby to stało się szybciej?

– A czy ktoś zna odpowiedź na pytanie, w jakim miejscu będzie Unia Europejska, i czy w ogóle będzie istniała za 80 lat? Bawią mnie te analizy. Autorzy takich prognoz zakładają, że utrzyma się dotychczasowe tempo wzrostu, że nie nastąpi żadne tąpnięcie, którego przecież już teraz jesteśmy świadkami od 2008 r. w krajach „starej Unii”, że rozwój gospodarczy będzie nadążał za zmianami społecznymi, nie zawsze przecież korzystnymi, jeśli bierzemy pod uwagę starzenie się społeczeństw, odchodzenie od tradycyjnego modelu rodziny, niechęć młodych ludzi na Zachodzie do usamodzielniania się. Nie wiem, czy jest ktoś, kto podjąłby się rzetelnej odpowiedzi na tak postawione pytanie. Jasne jest dla mnie natomiast, że nigdy w żadnym kraju wzrost gospodarczy nie został osiągnięty wyłącznie za pomocą środków zewnętrznych. Bez względu na to, ile unijnych pieniędzy „wpompujemy” w drogi, to MY musimy wymyślić, co nam się opłaca tymi drogami wozić i jak to na miejscu wyprodukować.

 

• Przejdźmy zatem do konkretów. Jakie zmiany władze województwa chcą wprowadzić w ochronie zdrowia?

– Najważniejszym celem w bieżącej kadencji jest optymalizacja organizacji ochrony zdrowia w województwie lubelskim. Chcemy to zrealizować poprzez działania reorganizacyjne, które w perspektywie powinny skutkować poprawieniem wyników finansowych podległych nam jednostek. Priorytetem jest dla nas, żeby stało się to przy zachowaniu dotychczasowej jakości i dostępności świadczeń zdrowotnych.

 

• Czy są dalsze plany centralizacji placówek ochrony zdrowia w naszym województwie?

– Ustawa o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych nałożyła obowiązek stymulowania restrukturyzacji w całym województwie, a więc również w podmiotach podległych Samorządowi Województwa Lubelskiego.

Samorząd Województwa Lubelskiego jest podmiotem tworzącym dla 21 jednostek, w tym szpitali, stacji pogotowia ratunkowego, zakładów opiekuńczo leczniczych i przychodni. Na bieżąco monitorujemy sytuację ekonomiczno-funkcjonalną każdego z podległych podmiotów leczniczych. By ułatwić planowanie określonych działań w kontekście reorganizacji posiadanych zasobów, opracowaliśmy „Strategię Samorządu Województwa Lubelskiego dla podległych podmiotów leczniczych na lata 2012-2016”. Znajdują się w niej scenariusze działań Zarządu Województwa. Jak dotychczas z powodzeniem zrealizowano przeniesienie Wojewódzkiej Przychodni Skórno-Wenerologicznej SPZOZ do WSS im. Kard. Wyszyńskiego w Lublinie. Kolejnym działaniem wynikającym pośrednio ze Strategii było zawarcie „Porozumienia Ramowego” dyrektorów 3 szpitali: Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Jana Bożego, Okręgowego Szpitala Kolejowego SP ZOZ, Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego SP ZOZ. Porozumienie to zakłada reorganizację oddziałów w wymienionych placówkach. Powszechnie znane są wyniki analiz, tak w województwie, jak i w kraju, z których wynika że województwo lubelskie ma wyjątkowo niekorzystną strukturę świadczeń medycznych: nadmiar łóżek krótkoterminowych, niedobór łóżek długoterminowych i rehabilitacyjnych, zaś najważniejszym problemem w województwie jest ograniczony dostęp do świadczeń z zakresu opieki ambulatoryjnej. Asymetria w organizacji udzielania świadczeń generuje nieracjonalne koszty, co pogłębia problem dostępności do świadczeń i wydłuża kolejki.

 

• Dlaczego Zarząd Województwa promuje rozwiązania takie jak fuzja jako najskuteczniejsze działania naprawcze?

– Najważniejszym problemem jest zła organizacja świadczeń szpitalnych na terenie Lublina, w którym samorząd nadzoruje 5 szpitali. Wśród nich są 2 szpitale wyróżniające się ze względu na swoją specyfikę: COZL oraz Szpital Neuropsychiatryczny im. prof. M. Kaczyńskiego. Trzy pozostałe to szpitale wielospecjalistyczne, które konkurując głównie ze sobą, generują niczym nie uzasadnione problemy finansowe i pozafinansowe. W związku z tym oczywista jest konieczność zmiany funkcjonowania tych szpitali. Istnieją dwa sposoby rozwiązania problemu: poprzez indywidualną optymalizację zasobów, czyli przekształcenie w spółkę, albo poprzez wspólną optymalizację, jaką jest fuzja. Każde z rozwiązań ma swoje wady i zalety, natomiast główna różnica pomiędzy nimi sprowadza się do decyzji, w którym obszarze należy optymalizować koszty.

 

• Mamy w regionie szpitale, które mają dobre warunki lokalowe, świetnych fachowców, nowoczesny sprzęt. Czy placówki te nie mogłyby realizować działalności jakby wojewódzkich samorządowych szpitali klinicznych, co ułatwiłoby planowanie i realizację strategicznych, regionalnych planów zdrowotnych.

– Samorząd województwa lubelskiego i Uniwersytet Medyczny w Lublinie współpracują na wielu płaszczyznach, ponieważ mamy przekonanie, że jest to droga do budowania racjonalnej polityki zdrowotnej na terenie województwa lubelskiego. Obecnie część podmiotów leczniczych podległych samorządowi województwa tworzy partnerstwo z Uniwersytetem Medycznym, m.in. w zakresie prowadzenia badań klinicznych oraz prowadzenia staży podyplomowych. W szpitalach podległych marszałkowi 231 lekarzy odbywa staż podyplomowy. Współpraca jednostek marszałkowskich z Uniwersytetem Medycznym wpływa na poprawę jakości kształcenia, rozwoju nauki, pozwala wspólnie kształtować pozytywne zmiany w ochronie zdrowia w regionie.

Szpital kliniczny stanowi bazę naukowo-dydaktyczną, podstawowym jego zadaniem jest wykonywanie działalności leczniczej oraz realizowanie działań, takich jak kształcenie przed- i podyplomowe w zawodach medycznych, prowadzenie badań klinicznych, sprawowanie funkcji konsultacyjnych dla innych podmiotów leczniczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń medycznych. Od strony prawnej nie istnieje coś takiego jak „wojewódzki samorządowy kliniczny szpital”. Ustawa o działalności leczniczej zawiera regulacje szczególne dla podmiotów leczniczych, których organem założycielskim jest Uniwersytet Medyczny. Ta sama ustawa oddzielnie traktuje podmioty lecznicze, nie będące przedsiębiorcami, jakimi są jednostki podległe marszałkowi.

 

• Można odnieść wrażenie, że dotychczasowa współpraca między samorządem województwa, a Lubelską Izbą Lekarską  jest dość skromna. Czy nie można jej poszerzyć?

– Współpraca samorządu województwa z samorządem lekarskim jest pożądana w bardzo wielu obszarach. Część tej współpracy uregulowano w sposób formalny, przykładem jest chociażby współpraca w zakresie staży podyplomowych. Występowanie takich zjawisk, jak narastający niedobór personelu medycznego w krajach UE, rozmieszczenie personelu medycznego w województwie związane z wymaganiami „koszykowymi” Ministra Zdrowia, a także obserwowane urynkowienie zawodu lekarza nakłada szczególne obowiązki na samorząd lekarski, a także na władze publiczne. Budowanie pozytywnych relacji środowiska medycznego z pacjentem, zwłaszcza w czasie permanentnych zmian w ochronie zdrowia, w których pacjent czuje się zagubiony, wydaje nam się zadaniem najważniejszym i wspólnym, dużo ważniejszym niż inne obowiązki ustawowo nakazanej współpracy.

 

• Zbyt często dorabiana jest przez media lekarzom, szpitalom czy przychodniom czarna, nieprzyjazna opinia. Czy nie warto, np. na sesjach Sejmiku Województwa, poświęconych ochronie zdrowia, aby kierownik dobrej placówki (szpitala, przychodni) przedstawił wyniki jej pracy, co pozwoli na popularyzację pozytywnych osiągnięć w skali całego regionu.

– Zarząd województwa lubelskiego na sesjach Sejmiku przekazuje radnym szczegółowe informacje związane z bieżącą sytuacją podległych szpitali. Wyniki szpitali prezentowane są też na sesjach Komisji Zdrowia, a szczegółowe zestawienia znajdują się w uzasadnieniach do wszelkich dokumentów przedkładanych do analizy. Dyrektorzy naszych szpitali wielokrotnie zabierali głos podczas posiedzeń SWL. Często są również bezpośrednimi adresatami pytań radnych województwa. Mikrofon jest dostępny dla wszystkich osób, związanych bezpośrednio z analizowaną podczas posiedzenia SWL sprawą. Często, wprowadzenie specjalistyczne dotyczące danego tematu, np. zarządzania SPZOZ, jest niezbędne do podjęcia określonej decyzji. Zadanie kreowania dobrego wizerunku służby zdrowia oraz zaufania pacjentów spoczywa na nas wszystkich.