Muzeum Sprzętu Medycznego

MEDICUS 7-8/2013

Muzeum Sprzętu Medycznego

Pomysł utworzenia Muzeum Sprzętu Medycznego i Historii Szpitala powstał w trakcie przygotowań do obchodów 40-lecia działalności Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 4 w Lublinie. Autorem projektu był dyrektor naczelny szpitala Marian Przylepa. Do realizacji pomysłu włączyło się również wielu pasjonatów historii medycyny.

– Na przełomie XX i XXI wieku nastąpił wielki skok w dziedzinie technik medycznych. Wprowadzenie w szerokim zakresie tych nowych technik spowodowało, że sprzęt, który do tej pory służył lekarzom do diagnostyki i terapii, nagle przestał być potrzebny. Był masowo kasowany i przeznaczany na złom. Doszedłem wówczas do wniosku, – mówi dyrektor Przylepa – że warto, by część tego sprzętu, tak zasłużonego dla pacjentów, zachować i ocalić od zapomnienia. Dzięki temu współcześni studenci medycyny mogą porównać wysłuchiwanie tętna płodu nowoczesnym, elektronicznym stetoskopem wielkości wiecznego pióra z drewnianą słuchawką, która była dawniej w powszechnym użyciu, zobaczyć m.in. dawne aparaty do znieczulenia, napędzane siłą ludzkich rąk przy pomocy korby, czy też potężne, wielkości szafy, pierwsze aparaty do hemodializy. Ta dawna aparatura, chociaż była mniej skuteczna, w rękach doświadczonych lekarzy dobrze służyła pacjentom. Niestety, w niektórych sytuacjach ten sprzęt mógł szerzyć również spustoszenie w zdrowiu pacjenta (płodu), jak np. kleszcze używane w położnictwie. Żaden rysunek, żadne opowiadanie nie pokaże tych różnic, to po prostu trzeba zobaczyć.

Temu właśnie celowi służy utworzone Muzeum Sprzętu Medycznego, które jest jedyną placówką tego typu w naszym regionie, a również jedną z nielicznych w kraju. Pokazywane eksponaty pochodzą w dużej mierze ze zbiorów SPSK 4, ale również są z innych szpitali i przychodni z całego naszego regionu. Akcja zbierania dawnego sprzętu trwa nadal. Są też dary od indywidualnych ofiarodawców, jest wśród nich również prof. Biruta Fąfrowicz, która przekazała unikalne dokumenty, dyplomy uzyskane w latach 40-tych. Każdy aparat dużo mówi o ówczesnej medycynie, o pracy lekarzy. Przy każdym z tych eksponatów warto się zatrzymać choćby na chwilę, aby uświadomić sobie, jak ogromną drogę, w stosunkowo krótkim czasie, przeszło nasze pokolenie lekarzy.

W Muzeum jest również dział eksponatów poświęconych historii SPSK 4. Są m.in. zdjęcia, które dokumentują nie tylko budowę szpitala, ale także przedstawiają wybitne postacie lubelskiej medycyny.

Każde szanujące się muzeum ma swojego kustosza. Taką funkcję pełni społecznie od lat Stefan Lipke, emerytowany pracownik działu aparatury medycznej, który wiele z tych eksponatów traktuje jak cząstkę swojego życia zawodowego. Oprowadzając zwiedzających, opowiada, jak wyszukiwał prezentowaną aparaturę, wędrując po lubelskich szpitalach. Do zakresu działalności kustosza należy również stała konserwacja posiadanego sprzętu, a także uzupełnianie brakujących elementów eksponatów, którym pan Stefan oddaje się z pasją i wielkim talentem.

Sprzętu muzealnego nadal przybywa i obecnie w udostępnionym pomieszczeniu jest dość ciasno. Ale, jak zapewnia dyrektor Przylepa, czynione są starania, aby zgromadzone eksponaty przenieść do większego pomieszczenia. Muzeum można zwiedzać w zorganizowanych grupach po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu w sekretariacie szpitala (tel. 81 747-82-46) lub w dziale administracyjno-gospodarczym (tel. 81 742-46-00).

Jerzy Jakubowicz