Pędzić na kolonoskopię!

MEDICUS 10/2012

Pędzić na kolonoskopię!

z Pawłem Terleckim, chirurgiem z Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej, rozmawia Anna Augustowska

 

• Ruszył program badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego. Do kogo jest adresowany?

– Program badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego jest zadaniem Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych. Jest prowadzony od lat, ale po raz pierwszy w COZL. Realizujemy go do końca tego roku i ma objąć osoby, które nie mają żadnych objawów raka jelita grubego. To podstawowy warunek. Czyli bez krwawień, biegunek lub zaparć itd. Bo takie osoby z reguły już się leczą.

Celem naszego programu jest jak najwcześniejsze wykrycie zmian, ich eliminacja, a dzięki temu zmniejszenie liczby zachorowań na raka jelita grubego. Stąd nasz apel do lekarzy, aby kierowali i zachęcali swych pacjentów do skorzystania z tej możliwości.

 

• Jest o co walczyć?

– Zdecydowanie! Rak jelita grubego jest drugim, najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. Każdego roku rozpoznaje się ponad 14 000 nowych przypadków. Rak jelita grubego rozwija się ze zmian łagodnych, tak zwanych polipów. Taka przemiana trwa nawet kilkanaście lat. Dlatego też, poddając się badaniu odpowiednio wcześnie i usuwając polipy, można zapobiec rozwojowi raka. My już w trakcie badania usuwamy polipy o wielkości do 1 cm; na usunięcie większych umawiamy pacjenta na inny termin. A ponieważ ani polipy ani rak we wczesnym stadium zazwyczaj nie dają objawów, zachęcamy do poddania się kolonoskopii profilaktycznej, bo dzięki niej mamy szansę odnaleźć właśnie te bezobjawowe jeszcze zmiany i je usunąć. To pozwala zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 60-90%.

 

• Aby wziąć udział w badaniu, trzeba spełniać pewne kryteria?

– Kandydatem do wzięcia udziału w PBP są wszystkie osoby w wieku 50-65 lat oczywiście bez objawów, także osoby w wieku 40-65 lat, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego i wreszcie osoby w wieku 25-65 lat pochodzące z rodziny HNPCC lub FAP. W tym przypadku konieczne jest zaświadczenie z poradni genetycznej.

 

• Czy są jakieś inne przeciwwskazania do badania?

– Przeciwwskazaniem do wykonania kolonoskopii przesiewowej jest zawał serca przebyty w ciągu ostatnich 3 miesięcy, ostra niewydolność krążeniowa lub oddechowa oraz ostra choroba zapalna jelit. W przypadku ciężkich chorób przewlekłych, a także jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Z całą pewnością osoby, które przyjmują leki przeciwzakrzepowe na 4 dni przed badaniem, powinny je odstawić. Do badania nie są też kwalifikowane osoby, które miały wykonaną kolonoskopię w ciągu ostatnich 10 lat.

Jednak zanim wykonamy badanie, każda osoba musi wypełnić szczegółową ankietę, dzięki której badanie może być zaplanowane bezpiecznie i komfortowo, bo jeśli będą takie wskazania badanie wykonujemy w znieczuleniu.

Na kolonoskopię profilaktyczną można zapisać się telefonicznie lub osobiście w ośrodkach, które realizują program po wypełnieniu ankiety (będącej jednocześnie skierowaniem).