Po pierwsze – kształcenie

MEDICUS 04/2012

Po pierwsze – kształcenie

W dniach 24-25 lutego 2012 odbył się w Warszawie Nadzwyczajny XI Krajowy Zjazd Lekarzy. Problematyka zjazdu obejmowała dwa tematy: aktualną sytuację w ochronie zdrowia oraz zagadnienia związane ze szkoleniem przed- i podyplomowym. W trakcie obrad omawiano problemy szkolenia przeddyplomowego – nowe programy studiów medycznych lekarskich i lekarsko-dentystycznych, europejskie ramy kształcenia. Wiele emocji wśród uczestników zjazdu wzbudziła likwidacja stażu podyplomowego. Delegaci zwracali uwagę na szereg niejasności prawnych w zakresie odpowiedzialności zawodowej i cywilnej, które ograniczają praktyczny udział studentów w leczeniu pacjentów. Niepokój budzi również konieczność okrojenia programów nauczania, w szczególności w zakresie nauk podstawowych, co będzie prowadziło do ograniczenia akademickiego charakteru studiów medycznych i niechcianej „felczeryzacji” zawodu lekarza i lekarza dentysty. W opinii środowiska lekarskiego staż podyplomowy jest nieodzownym elementem stopniowego wejścia do zawodu młodych lekarzy, a jego likwidacja godzi w jakość opieki medycznej.

W trakcie obrad przyjęto stanowisko w sprawie ustawicznego doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów. Zjazd uznał, że niezależnie od formy organizacyjnej, w jakiej lekarze i lekarze dentyści wykonują zawód, czas przeznaczony na udział w różnych formach doskonalenia zawodowego powinien być wynagradzany, jak za pracę, a wszelkie wydatki, związane z doskonaleniem zawodowym, powinny być uznane jako koszty przychodu. Podnoszono też konieczność zachowania obiektywizmu w przekazie edukacyjnym i rekomendowano deklarowanie potencjalnego konfliktu interesów (artykuł 51 Kodeksu Etyki Lekarskiej).

Kolejnym szeroko omawianym zagadnieniem było szkolenie specjalizacyjne. Krytycznie oceniano nieuzasadnione bariery dotyczące rozpoczynania specjalizacji. Postulowano utworzenie centralnej bazy ośrodków akredytowanych do prowadzenia szkoleń specjalizacyjnych oraz zwiększenia liczby etatów rezydenckich. Delegaci uznali, że należy ograniczyć liczbę specjalności lekarskich (w Polsce jest ich rekordowa liczba – 77!) oraz zamknąć tworzenie nowych. Ograniczenia powinny dotyczyć zwłaszcza specjalizacji jednomodułowych. Ośrodki akredytacyjne powinny być wspierane finansowo i organizacyjnie przez organizacje samorządowe, instytucje rządowe oraz NFZ. Postulowano wprowadzenie wynagrodzenia dla kierowników specjalizacji. Nadzór nad szkoleniem specjalizacyjnym według delegatów powinien być koordynowany przez samorząd lekarski, co prowadziłoby do poprawy jakości szkolenia.

W trakcie obrad odniesiono się także do szkolenia lekarzy w zakresie uzyskiwania
kwalifikacji i kompetencji zawodowych, obejmujących część zakresu danej dziedziny medycyny, kilku dziedzin medycyny lub będących umiejętnością udzielania określonego świadczenia zdrowotnego, czyli tzw. „umiejętności’. Zjazd uznał, że takie szkolenia powinny być organizowane przez samorząd lekarski, ich liczba powinna być ograniczona, powinny też być one generowane tylko i wyłącznie w dziedzinach z zakresu wielu specjalności bądź niewymagających posiadania tytułu specjalisty. Posiadanie tytułu specjalisty dziedziny powinno być równoważne z posiadaniem umiejętności wchodzącej w zakres szkolenia specjalizacyjnego. Delegaci zwracali uwagę na to, że podstawą udzielania świadczeń zdrowotnych jest prawo wykonywania zawodu, a mnożenie biurokratycznych wymagań formalnych, warunkujących udzielanie świadczeń, prowadzi do ograniczenia i utrudnienia dostępu pacjentów do lekarzy.

Podsumowaniem wielogodzinnych wystąpień i dyskusji było sformułowanie kilku stanowisk zjazdowych, które w pełnym brzmieniu dostępne są na stronie internetowej NRL.

Monika A. Bojarska-Łoś

przewodnicząca
Komisji Kształcenia Medycznego